محمد احمدی اکبری دانشجو و پژوهشگر مهندسی عمران

انواع زلزله‌های القایی

اصولاً زلزله‌های القایی را زلزله‌های تحریک‌شده می‌نامند که ناشی از عوامل طبیعی نبوده و در دهه‌های اخیر به دلیل عملکردهای بشر روی پوسته زمین رخ‌داده‌اند. این حرکات معمولاً با آشفتگی و بر هم زدن موازنه طبیعت همراه بوده است و نسبت مستقیمی بین زلزله‌های القایی و فعالیت‌های انسانی وجود دارد. بنابراین باید انتظار داشت که مراکز این نوع زلزله‌های کاذب در نواحی فعالیت انسان‌ها و حوالی آن قرار گیرد. در سال‌های اخیر زلزله‌هایی ثبت‌شده‌اند که منشأ آنها پدیده‌های طبیعی از قبیل آتشفشان، تک تونیک صفحه‌ای و یا نظایر آن نبوده بلکه فعالیت بشر و عملکرد آن به‌صورت‌های مختلف باعث ایجاد حرکات پوسته و رویداد زمین‌لرزه شده است. بزرگی این زلزله‌ها اغلب متوسط بوده ولی در چند مورد حتی از ۶ ریشتر نیز فراتر رفته، که صدمات مالی و جانی فراوانی را به همراه داشته است.

زلزله‌های القایی را می‌توان به چهار دسته کلی تقسیم کرد:

  1. زلزله‌های القایی معدنکاری Mining Induced Seismicity
  2. زلزله‌های القایی انفجارهای هسته‌ای Nuclear Explosion Induced Seismicity
  3. زلزله‌های القایی مربوط به هیدروکربورها Hydrocarbon Related Induced Seismicity
  4. زلزله‌های القایی مخزن Reservoir Induced Seismicity

در هر یک از موارد فوق سطح لرزه‌خیزی ناحیه‌ای که در مجاورت عملیات یادشده واقع است، با تحریک در اثر نفوذ آب یا مایعات نفتی، و یا تحریک در اثر انفجارهای معدنکاری و یا انفجارهای هسته‌ای، افزایش می‌یابد. در این حالت‌ها با توجه به جمع شدن انرژی در گسل‌های ناحیه، عملیات انسانی موجب تحریک گسل‌ها شده و به‌صورت تسریع‌کننده رویدادهای لرزه‌ای عمل می‌کند.

در ادامه بخوانید  بهرام عکاشه